Firma headhunterska Arthur Hunt

Sukcesja

Dzięki Planowaniu Sukcesji możliwe jest wyselekcjonowanie i przygotowanie do nowej roli odpowiedniego sukcesora.

Planowanie sukcesji w firmie

Sukcesja, czyli przekazanie sterów firmy kolejnemu pokoleniu, jest częstym wyzwaniem w firmach rodzinnych. Może być to spowodowane tym, że dzieci chcą dokonywać własnych wyborów zawodowych, więc nie widzą się w roli kontynuatorów familijnego biznesu, ale przyczyn, dla których firmy rodzinne nie przeprowadzają sukcesji, jest więcej.

Dzięki profesjonalnemu doradztwu przedsiębiorca może zaplanować cały proces i w ten sposób zagwarantować istnienie firmy także po tym, jak sam ustąpi ze stanowiska.

Dylemat przedsiębiorców – kto przejmie firmę rodzinną?

Osoby nieznające specyfiki polskich firm rodzinnych mogą sądzić, że w takich miejscach nie ma problemu z sukcesją, czyli przekazaniem predsiębiorstwa w ręce następcy. W takim przekonaniu utwierdzają nas amerykańskie filmy, w których dzieci czy siostrzeńcy właściciela tylko czekają, by przejąć po nim stery i rozwijać biznes.

Rzeczywistość w warunkach polskich daleka jest jednak od scenariuszy filmowych. Przedsiębiorcy nierzadko nie mają komu przekazać kierowania firmą. Dzieci wybrały inną ścieżkę kariery, pozostali członkowie najbliższej rodziny również nie chcą lub nie czują się na siłach, by kierować przedsiębiorstwem – lub wprawdzie chcieliby podjąć się tego zadania, ale brakuje im umiejętności i doświadczenia.

Z danych Głównego Rzędu Statystycznego wynika, że w Polsce mamy ponad 2 miliony firm rodzinnych – zaczynając od niewielkich sklepów, przez średniej wielkości przedsiębiorstwa, aż po zatrudniające setki pracowników firmy farmaceutyczne, producentów mebli, biżuterii czy okien.

Firmy rodzinne generują 63-72% PKB i tworzą około 8 milionów miejsc pracy. Działają one nie tylko na rynku krajowym. Szacuje się, że 60% firm rodzinnych wysyła swoje produkty za granicę, głównie do Niemiec, Czech i Francji.

Powyższe dane pokazują, że firmy rodzinne to poważni gracze, a od ich kondycji zależy stan całej gospodarki.

Tylko 26% firm rodzinnych przygotowanych do sukcesji

Analitycy firmy consultingowej Deloitte zbadali, jakie są plany sukcesyjne polskich przedsiębiorców. 85% osób zarządzających polskimi firmami rodzinnymi pragnie przekazać swoją funkcję kolejnemu pokoleniu. Jednocześnie tylko 8% następców deklaruje chęć przejęcia biznesów.

Ze słowami przedsiębiorców, że chcą przekazać firmę spadkobiercom, nie koresponduje fakt, że tylko 26% firm rodzinnych jest gotowych na sukcesję. W pozostałych nie podjęto jeszcze odpowiednich kroków w tym kierunku. Na przykład dzieci nie są zatrudnione w rodzinnym przedsiębiorstwie, więc nie nabywają umiejętności umożliwiających im w przyszłości pełnienie funkcji kierowniczych.

Zapewnienie sukcesji nie jest jednak problemem wyłącznie polskich przedsiębiorców. W Europie jedynie 16% firm rodzinnych ma spisany plan sukcesji, choć 60% prowadzących taki biznes deklaruje, że chce przekazać kierownictwo dzieciom lub członkom rodziny. W Stanach Zjednoczonych do trzeciego pokolenia przetrwało niecałe 30% firm rodzinnych.

Główne etapy procesu sukcesji

W procesie sukcesji możemy wskazać na kilka najważniejszych etapów. Są to:

planowanie sukcesji,
przegląd potencjalnych sukcesorów zakończony wyborem,
określenie ram czasowych procesu sukcesji,
przeprowadzenie procesu wdrożenia zastępcy,
przekazanie zarządzania.

Sukcesja albo sprzedaż firmy

To wszystko stawia przedsiębiorców w trudnym położeniu. Nie mając komu przekazać sterów, muszą wdrożyć inne rozwiązanie pozwalające firmie istnieć po tym, jak sami ustąpią z funkcji prezesa. W grę wchodzi sprzedaż firmy inwestorowi, co będzie się wiązało z wynagrodzeniem, ale tym samym firma zostanie wyprowadzona poza rodzinę, a dotychczasowy właściciel nie będzie miał już wpływu na dalsze jej funkcjonowanie.

Dla przedsiębiorców, którzy założyli firmę i ogromnym nakładem pracy, czasu i wyrzeczeń rozwijali ją przez wiele lat, to rozwiązanie dalekie od oczekiwań, ale niekiedy jedyne.

Nie należy odkładać pracy nad strategią sukcesji

Im wcześniej przedsiębiorcy podejmą działania zmierzające do przekazania firmy następcom, tym większe są szanse na zakończenie tego procesu sukcesem.

Przygotowanie dzieci do kierowania firmą zajmuje dużo czasu. Muszą zdobyć wykształcenie i doświadczenie zawodowe, a gdy przedsiębiorca uzna, że jego potomstwo jest gotowe do przejęcia biznesu, nadchodzi czas, by ustalić, w jaki sposób przedsiębiorstwo ma się dalej rozwijać i kto jaką rolę ma w nim pełnić.

Brak planów dotyczących sukcesji jest jedną z najczęstszych przyczyn upadku przedsiębiorstwa lub utraty kontroli nad nim przez rodzinę.

W maju 2023 roku zaczęły obowiązywać przepisy o fundacji rodzinnej i to może być kierunek wart rozważenia. Fundacja pozwala pogodzić interesy rodziny z interesami firmy, jej założenie nie jest skomplikowane, ponadto konstrukcja jest korzystna podatkowo.

Doświadczeni konsultanci podpowiedzą, jak planować sukcesję

Przytoczone powyżej statystyki dotyczące planowania sukcesyjnego dowodzą, że polscy przedsiębiorcy nie mają świadomości, jak ważny jest ten proces. Mogą też obawiać się dodatkowej pracy, jaka łączy się z zaplanowaniem przekazania firmy następcom. Dla usprawnienia procesu warto skorzystać z profesjonalnego doradztwa.

Arthur Hunt ma doświadczenie w budowaniu świadomości procesu sukcesyjnego w firmach rodzinnych i aktywnym jego wspieraniu. Czego możesz oczekiwać od naszych konsultantów?

Wskazują możliwe kierunki rozwoju kompetencji potencjalnych przyszłych sukcesorów.
Poszukują zewnętrznych menadżerów mogących wesprzeć firmę w okresie przejściowym.
Określają ramy czasowe procesu sukcesji oraz wdrożenia sukcesora w zarządzanie organizacją.
Przygotują scenariusze związane z opuszczeniem firmy przez prezesa, wyselekcjonowaniem i przygotowaniem do swej roli sukcesora oraz procesem przekazania zarządzania firmą.

Cały szereg działań, które wchodzą w zakres procesu, służy odpowiedzi na pytania o to, jak firma ma wyglądać za 10, 20 lat, a nawet w trzecim pokoleniu. Założenia mogą się w toku prac zmieniać, tym bardziej że konsultanci omawiają z przedsiębiorcami wiele możliwych scenariuszy. Wielogodzinne konsultacje służą wybraniu najlepszej drogi.

Wiele pytań i wątpliwości, które poprzedzają wybór strategii

Aby tę najlepszą drogę dla firmy – i osób z nią związanych – odnaleźć, trzeba znaleźć odpowiedzi na kilka pytań.

Czy przyjęty model biznesowy ma szanse przetrwać w przyszłości?
Czy w rodzinie/firmie są menedżerowie, będący w stanie rozwijać ją w przyszłości?
Jakie są długookresowe cele organizacji?
Jak podjęte w procesie sukcesji decyzje wpłyną na kluczowych pracowników?
Czy wybrany kandydat jest odpowiedni, by dalej kierować firmą?

Odpowiedź na ostatnie pytanie wymaga sprawdzenia, czy członek rodziny typowany na następcę posiada kluczowe umiejętności potrzebne do prowadzenia biznesu. Jeśli nie – to czy jest szansa, by – przez dodatkowe studia albo pracę – nabył je?

A jeśli praca, to czy lepiej, by od razu związał się z firmą rodzica czy wujka, czy też powinien nabierać doświadczeń zawodowych w konkurencyjnym przedsiębiorstwie, by porównać sposoby działania różnych biznesów?

Jak widać, zagadnień, które wymagają rozważenia, jest bardzo wiele.

Arthur Hunt pomaga zidentyfikować zestaw kompetencji kluczowych dla poprowadzenia firmy. Udziela wsparcia następcy poprzez dodatkowe szkolenia w zakresie kompetencji miękkich i twardych. Przygotowuje też plan komunikacji dla wszystkich interesariuszy.

Menedżer z zewnątrz może wesprzeć w procesie zmian

Udział osoby z zewnątrz może ułatwić podejmowanie decyzji o kierunku sukcesji. Menedżer, który obiektywnie oceni sytuację i wykorzystując wieloletnie doświadczenie zawodowe pokieruje zmianami, może pomóc firmie rodzinnej osiągnąć cel, jakim jest zaplanowanie sukcesji.

Arthur Hunt pomaga zrekrutować specjalistów do efektywnego przeprowadzenia procesu zmiany. Jesteśmy w kontakcie z doświadczonymi menedżerami, więc zdejmujemy z naszych klientów ciężar nawiązania z nimi kontaktu i złożenia oferty zatrudnienia. Wykorzystując zaawansowane metody rekrutacji na najwyższe stanowiska, jesteśmy w stanie pozyskać ich do współpracy.

Dlaczego nie warto samodzielnie przygotowywać planu sukcesji pracowników na kluczowe stanowiska?

W planach dotyczących rozwoju firm rodzinnych sukcesja jest bez wątpienia jedną z najważniejszych rzeczy. Dlatego, chociaż potencjalnie mogłoby się wydawać, że samodzielne opracowanie jej schematu wiąże się z ewentualną korzyścią finansową, to jednak lepiej powierzyć to zadanie specjalistom. W końcu od poprawnie zaplanowanej sukcesji zależy ciągłość pracy oraz przyszłość przedsiębiorstwa!

Strategia dotycząca sukcesji musi obejmować wiele istotnych elementów, o których osoba nieposiadająca doświadczenia w tworzeniu tego rodzaju prognoz może nawet nie pomyśleć.

Specjalista opracowujący plan sukcesji musi posiadać doskonałą znajomość procesów dotyczących zarządzania zasobami ludzkimi, psychologii organizacyjnej, a także tworzenia strategii biznesowej, która uwzględniłaby nie tylko dobro firmy, ale też rozwój pracowników. Każde potencjalne zaniedbanie czy niedociągnięcie może przełożyć się na problemy w przeszłości i hamować wzrost przedsiębiorstwa.

0
Lat doświadczenia
0
biur lokalnych
0
partnerów krajowych

Szanowni Państwo,

Ostrzegamy przed fałszywymi wiadomościami, przesyłanymi poprzez komunikator WhatsApp od osób podających się za pracowników Arthur Hunt. Prosimy nie odpowiadać na takie wiadomości i zalecamy blokowanie numeru, z którego zostały wysłane.

Prosimy o szczególną ostrożność.

Zespół Arthur Hunt